آرای جدید دیوان به پرونده‌های مختومه تسری نمی‌یابد

رأی هیئت تخصصی دیوان عدالت اداری درباره آثار قوانین تفسیری

آرای جدید دیوان به پرونده‌های مختومه تسری نمی‌یابد

هیئت تخصصی دیوان عدالت اداری در دادنامه‌ای اعلام کرد قوانین تفسیری و آثار ناشی از آن‌ها نسبت به پرونده‌هایی که پیش از لازم‌الاجرا شدن تفسیر جدید مختومه شده‌اند، تسری نمی‌یابد و این پرونده‌ها تابع مقررات حاکم در زمان رسیدگی خواهند بود.

هیئت تخصصی دیوان عدالت اداری در دادنامه شماره ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۱۱۶۹۱۰۴ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۱۱، بار دیگر بر عدم تسری قوانین تفسیری و آثار آرای جدید به پرونده‌های مختومه تأکید کرد.

این دادنامه درباره نحوه اعمال معافیت مالیات بر ارزش افزوده خدمات صدور بارنامه صادر شده است. بر اساس رأی صادرشده، بخشنامه سازمان امور مالیاتی در این زمینه مغایر قانون تشخیص داده نشد و مقرر شد معافیت مالیاتی برای پرونده‌هایی اعمال شود که تا تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون تفسیری، مختومه نشده باشند.

مبنای اصلی رأی، نظریه تفسیری شورای نگهبان درباره اصل ۷۳ قانون اساسی است. بر اساس این تفسیر، تفسیر قانون از زمان بیان مراد مقنن لازم‌الاجراست، اما نسبت به پرونده‌های مختومه تسری پیدا نمی‌کند.

بر این اساس، اگر پرونده‌ای پیش از لازم‌الاجرا شدن تفسیر جدید با حکم قطعی مختومه شده باشد، همچنان تابع مقررات و تفسیر حاکم در زمان رسیدگی خواهد بود و نمی‌توان با استناد به تفسیر جدید، آن را مجدداً بازگشایی یا نسبت به آن ادعای معافیت کرد.

این رویکرد در راستای حفظ اعتبار امر مختومه و ثبات و امنیت قضایی، مانع از آن می‌شود که تغییرات تفسیری، آثار خود را نسبت به احکام قطعی و پرونده‌های بسته‌شده اعمال کنند.

در نتیجه، پرونده‌هایی که تا تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون تفسیری همچنان در جریان بوده و مختومه نشده‌اند، می‌توانند از معافیت مالیات بر ارزش افزوده خدمات صدور بارنامه بهره‌مند شوند؛ اما پرونده‌های مختومه پیش از آن تاریخ، حتی در صورت مساعد بودن تفسیر جدید، مشمول این معافیت نخواهند شد.

این رأی بر اهمیت پیگیری پرونده‌ها در مهلت‌های قانونی و استفاده به‌موقع از ظرفیت‌های اعتراض و دفاع تأکید دارد و نشان می‌دهد آثار قوانین تفسیری نسبت به پرونده‌های مختومه، به گذشته تسری پیدا نمی‌کند.